Αίγυπτος: πλατεία «απελευθέρωσης» βαμμένη με αίμα

Ο στρατός είναι ακόμη εδώ! Αυτό είναι το μήνυμα από την αιματοχυσία που προκάλεσαν οι ένοπλες δυνάμεις στην πλατεία Ταχρίρ της Αιγύπτου επιχειρώντας να διαλύσουν τους διαδηλωτές που απορρίπτουν το μεταμφιεσμένο στρατιωτικό καθεστώς.

Το πρωτοσέλιδο του αιγυπτιακού Indipendent, της νέας εβδομαδιαίας αγγλικής έκδοσης της Al Masry Al Youm, που κυκλοφόρησε το πρώτο της τέυχος την Πέμπτη, ήταν χαρακτηριστικό. Η φωτογραφία του άντρα που μέσα σε ένα πυκνό νέφος δακρυγόνων προσπαθεί να ανασάνει συμπυκνώνει την επιστροφή των χιλιάδων διαδηλωτών στην πλατεία Ταχρίρ, ενώ υπό το ερώτημα “Έτοιμοι για τις εκλόγές;” παλεύουν να χωρέσουν οι αντιφάσεις και κυρίως η απόσταση μεταξύ του Ανώτατου Στρατιωτικού Συμβουλίου, που ανέλαβε την τύχη της χώρας μετά την πτώση Μουμπάρακ, και ενός λαού που έχει ήδη καταφέρει να εκθρονίσει έναν τύραννο.

Από τη στιγμή της μετάβασης της εξουσίας στο Ανώτατο Στρατιωτικό Συμβούλιο και την μεταβατική κυβέρνηση που εκείνο όρισε, οι συνθήκες που προκάλεσαν και την Αιγυπτιακή Άνοιξη δεν παρουσίασαν ουσιαστική βελτίωση. Πέρα από ορισμένες κινήσεις εντυπωσιασμού, με την παραπομπή σε δίκη κάποιων από τους συμμετέχοντες στις κυβερνήσεις Μουμπάρακ, τομές προς τον πραγματικό εκδημοκρατισμό της χώρας δεν πραγματοποιήθηκαν. Το Ανώτατο Στρατιωτικό Συμβούλιο διατήρησε σε ισχύ την κατάσταση έκτακτης ανάγκης, με αποτέλεσμα περισσότεροι από 12.000 πολίτες να έχουν καταδικαστεί σε φυλάκιση τους τελευταίους μήνες από στρατοδικεία. Ταυτόχρονα, έθεσε σε ισχύ νόμο απαγόρευσης των απεργιών, ενώ παρά την αρχική θετική ρητορική του, τα πυρά στράφηκαν γρήγορα ενάντιον όποιου τολμούσε να διεκδικεί. Την ίδια στιγμή οι μήνες που ακολούθησαν την πτώση Μουμπάρακ σημαδεύτηκαν από απεργίες και κινητοποιήσεις σε μια σειρά από εργασιακούς χώρους και πανεπιστήμια, με αιτήματα που περιελαμβάναν από την αύξηση μισθών μέχρι την “αποχουντοποίηση”.

Η πορεία προς τις βουλευτικές εκλογές που έχουν οριστεί για τη Δευτέρα, 28 Νοέμβρη, έφερε 6.000 υποψήφιους από 42 πολιτικά κόμματα, 31 από τα οποία δημιουργήθηκαν μετά την “Επανάσταση της 25ης Ιανουαρίου”, να διεκδικούν τις 498 θέσεις του κοινοβουλίου. Από μία πολύπλοκη διαδικασία, που θα διαρκέσει 4 εβδομάδες, θα προκύψει ένα κοινοβούλιο που δεν διαφαίνεται να έχει ουσιαστικό ρόλο, πέρα από την επιλογή των 100 μέλων της Συντακτικής Συνέλευσης που θα εκπονήσει το νέο Σύνταγμα. Στη διαδικασία προσπάθησε ήδη να επέμβει το Ανώτατο Στρατιωτικό Συμβούλιο ώστε να διασφαλίσει αυξημένες εξουσίες του στρατού στη νέα πολιτική κατάσταση, με προτάσεις όπως ο μή έλεγχος από την πολιτική εξουσία του αμυντικού προϋπολογισμού και η παραχώρηση στον στρατό εξουσιών όσον αφορά τη στρατηγική εθνικής ασφάλειας. Οι ισορροπίες όμως που είχαν αρχίσει να δημιουργούνται, με τους Αδελφούς Μουσουλμάνους να παίζουν τον ρόλο του πολιτικού συνομιλητή με τον αέρα της κυρίαρχης πολιτικής δύναμης, μοιάζουν να καταρρέουν την τελευταία εβδομάδα.

Μετά από μήνες που η καταστολή που εφαρμόστηκε στο όνομα της μετάβασης θυμίζει έντονα το προηγούμενο καθεστώς, ενώ ο στρατό δεν φαίνεται διατεθειμένος να παραχωρήσει την πολιτική εξουσία, η πλατεία Ταχρίρ γέμισε ξανά την Παρασκευή, 20 Νοέμβρη, για την “υπεράσπιση της αιγυπτιακής επανάστασης”, εναντίον του στρατού. Όμως η βίαιη αντιμετώπιση όσων επέλεξαν να παραμείνουν διαδηλώνοντας και το βράδυ αποτέλεσε τη σπίθα μιας νέας εξέγερσης. Η αστυνομία προσπάθησε βίαια να εκκενώσει την πλατεία, κάνοντας χρήση δακρυγόνων και πλαστικών σφαιρών, με αποτέλεσμα η επόμενη μέρα αλλά και όλη η επόμενη εβδομάδα να φέρουν μαζί τους διαδηλώσει και συγκρούσεις σε όλη τη χώρα.

(Mahmud Hams/AFP/Getty Images)

Μέσα σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα, και με κεντρικό σύνθημα να φύγει ο στρατός, χιλιάδες έκαναν την εμφάνισή τους τόσο στην πλατεία Ταχρίρ, όσο και σε πολλές μεγάλες πόλεις της Αιγύπτου. Η όλο και εντεινόμενη καταστολή, με χρήση πλαστικών αλλά και με καταγγελίες για χρήση πραγματικών σφαιρών, με χρήση χιλιάδων δακρυγόνων, ασφυξιογόνων αλλά και χημικών αερίων που δεν μπορούν μέχρι στιγμής να προσδιοριστούν, είχε ως αποτέλεσμα έναν απολογισμό 40 νεκρών, αρκετών από τη χρήση χημικών, και χιλιάδων τραυματιών στα νοσοκομεία, χωρίς να μπορούν να καταμετρηθούν αυτοί που δέχτηκαν περίθαλψη στα αυτοσχέδια κέντρα πρώτων βοηθειών της πλατείας Ταχρίρ. Οι εικόνες αστυνομικών να πυροβολούν στο ψαχνό και σε μια περίπτωση να σέρνουν το πτώμα ενός άνδρα και να το εναποθέτουν δίπλα σε σωρό σκουπιδιών, έκαναν τον γύρο του κόσμου. Οι επόμενες μέρες έφεραν μαζί τους το κάλεσμα της Αιγυπτιακής Συνομοσπονδίας των Ανεξαρτητων Συνδικάτων προς το ένα εκατομμύριο των μελών της να στηρίξουν τις διαμαρτυρίες, αλλά και χιλιάδες διαδηλωτών στην Αλεξάνδρεια, το Σουέζ, το Ασουάν, τη Νταμιέτα και άλλες πόλεις της χώρας. Συχνά το επίκεντρο της οργής των διαδηλωτών ήταν ο υπουργείο Εσωτερικών, που ελέγχει άλλωστε και την αστυνομία, με αποτέλεσμα για την προστασία του να περιφραχθεί η, περίφημη πλέον για τις συγκρούσεις, οδός Μοχάμεντ Μαχμούντ με συρματόπλεγμα. Οι αναφορές για τη βία ενάντια σε διαδηλωτές περιλαμβάνουν και βία ενάντια σε δημοσιογράφους όπως και καταγγελίες σεξουαλικής κακοποίησης γυναικών. Και η εβδομάδα έκλεισε με τους εκατοντάδες χιλιάδες διαδηλωτές της “Παρασκευής της τελευταίας ευκαιρίας” και τη λέξη “γενική απεργία” να έχει κάνει την εμφάνισή της.

Η επιστροφή του λαού στην πλατεία Ταχρίρ επιτάχυνε τις πολιτικές εξελίξεις. Οι κινητοποιήσεις προκάλεσαν την παραίτηση της μεταβατικής κυβέρνησης και του πρωθυπουργού Εσάμ Σαράφ, την ίδια στιγμή που ο υπουργός Εσωτερικών Μανσούρ ελ Ασάουι έφτανε στο σημείο να προτείνει αναβολή των βουλευτικών εκλογώμ. Οι Αδελφοί Μουσουλμάνοι γρήγορα απέσυραν την πολιτική στήριξη προς τους διαδηλωτές, δημιουργώντας βαθύ ρήγμα στο εσωτερικό τους, ειδικά στις σχέσεις τους με τη νεολαία.

Σε τηλεοπτικό του διάγγελμα προς τον αιγυπτιακό λαό ο επικεφαλής του Ανώτατου Στρατιωτικού Συμβουλίου Μοχάμεντ Χουσεϊν Ταντάουιέκανε δεκτή την παραίτηση του Σαράφ, όρισε ως νέο πρωθυπουργό τον Καμάλ ελ Γκανζούρι, πρώην πρωθυπουργό επί Μουμπάρακ την περίοδο 1996-99 και δήλωσε ότι οι βουλευτικές εκλογές θα γίνουν κανονικά. Ταυτόχρονα δεσμέυτηκε ότι οι προεδρικές εκλογές θα πραγματοποιηθούν μέχρι τις 30 Ιουνίου 2012. Σε ανακοίνωσή τους οι ΗΠΑ καταδίκασαν τη βία εναντίων των διαδηλωτών ενώ, απαιτώντας αυτοσυγκράτηση, δήλωσαν την στήριξή τους στο Στρατιωτικό Συμβούλιο.

Ο στρατός υποκριτικά και εκ των υστέρων ζήτησε συγνώμη για την “εκτεταμένη” χρήση βίας. Όμως για άλλη μια φορά κανείς δεν μπορεί να επιστρέψει στην προηγούμενη κατάσταση. Όχι τουλάχιστον όσο το σύνθημα “Ψωμί – Ελευθερία – Κοινωνική Δικαιοσύνη” συνεχίζει να βρίσκεται στα στόματα χιλιάδων στην πλατεία Ταχρίρ.

Δημοσιεύεται στο ΠΡΙΝ, Κυριακή 27 Νοεμβρίου 2011

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: