Ουκρανία: Στην άμυνα ο Γιανούκοβιτς

ecd3765e338c7a28440f6a706700746d«Ολόκληρος ο κόσμος το καταλαβαίνει, και η Ουκρανία το καταλαβαίνει, ότι η χώρα βρίσκεται στο χείλος του εμφυλίου πολέμου». Η δήλωση του Λεονίντ Καουτσούκ, του πρώτου προέδρου της χώρας από το 1991 έως το 1994, μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, συμπυκνώνει τους φόβους που εκφράζονται σε πολιτικό επίπεδο την τελευταία εβδομάδα στην Ουκρανία, όπου η πολιτική αστάθεια έχει εγκατασταθεί τους τελευταίους δύο μήνες. Την εκτίμηση συμπληρώνει, από διαφορετική βέβαια οδό, η χθεσινή παρέμβαση των ενόπλων δυνάμεων. Με ανακοίνωσή τους στην ιστοσελίδα του υπουργείου Άμυνας , στρατιωτικοί και εργαζόμενοι στο υπουργείο «καλούν τον αρχηγό του κράτους να λάβει επειγόντως μέτρα στο πλαίσιο της υπάρχουσας νομοθεσίας για τη σταθεροποίηση της κατάστασης στη χώρα».

Έπειτα από δύο μήνες αναταραχής, μαζικών διαδηλώσεων, κατάληψης διοικητικών κτιρίων στο κέντρο του Κιέβου, καταστολής και συλλήψεων, πέντε νεκρών διαδηλωτών και καταγγελιών για βασανισμούς και εξαφανίσεις ακτιβιστών, το κίνημα «Εuromeidan» ή σε ελεύθερη μετάφραση «της ευρωπαϊκής πλατείας» που ξεκίνησε στα τέλη του Νοέμβρη και του οποίου διαφορετικές εκφάνσεις αγκαλιάστηκαν από την αντιπολίτευση, τους ηγέτες της Ευρώπης αλλά και των ΗΠΑ, τον Πάπα και τους ουκρανούς εθνικιστές και ακροδεξιούς, έχει φέρει τον πρόεδρο της χώρας Βίκτορ Γιανουκόβιτς αντιμέτωπο με τα βαθιά ρήγματα της ουκρανικής κοινωνίας αλλά και τα αποτελέσματα των ληστρικών πολιτικών που και ο ίδιος ακολούθησε.

Οι κινητοποιήσεις είχαν σαν αφορμή την επιλογή του Γανουκόβιτς να απορρίψει την πολυαναμενόμενη υπογραφή εμπορικής και οικονομικής συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Ένωση και αντί αυτής να αποδεχτεί τον δανεισμό ύψους 15 δισεκατομμυρίων δολαρίων, που του προσέφερε ο πρόεδρος της Ρωσίας, Βλαντιμίρ Πούτιν , ο οποίος φρόντισε να συμπεριλάβει στο πακέτο φθηνό φυσικό αέριο και τις απαραίτητες πιστώσεις για να χρηματοδοτηθεί ο κρατικός προϋπολογισμός. Ρίχνοντας όμως μια ματιά στον πολιτικό χάρτη της χώρας η πολιτική και κοινωνική διαμάχη ήταν ήδη εμφανής. Δεν είναι τυχαίο πως ο ίδιος ο Γιανουκόβιτς αντλεί την πολιτική του δύναμη από το ανατολικό τμήμα της Ουκρανίας, μια περιοχή που είναι η έδρα της βαριάς βιομηχανίας και των εξορύξεων και όπου ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού μιλά τη ρωσική γλώσσα. Παράλληλα είναι και η έδρα ενός εκ των ισχυρών ουκρανών «ολιγαρχών», του Ρινάτ Ακμέτοβ, που στο συνολό τους μέχρι τώρα στήριζαν τον Γιανουκόβιτς.

Στο μεταξύ η αντιπολίτευση της χώρας, με μεγαλύτερη επιρροή στις δυτικές περιφέρειες της Ουκρανίας, διαδηλώνει. Τόσο το κόμμα Πατρίδα με επικεφαλής τον Αρσένι Γιατσενγιούκ που διαδέχθηκε τη Γιούλια Τιμοσένκο μετά την φυλάκισή της, όσο και το κόμμα Ουντάρ με επικεφαλής τον παγκόσμιο πρωταθλητή πυγμαχίας Βιτάλι Κλίτσκο,  στηρίζει της κινητοποιήσεις από την πρώτη στιγμή και δέχεται τα εύσημα των δυτικών ηγετών. Δεν είναι τυχαίο πως ο αμερικανός υπουργός εξωτερικών Τζον Κέρι προγραμμάτισε συνάντηση μαζί τους στο Μόναχο το Σάββατο, στα πλαίσια του ταξιδιού του για το συνέδριο διεθνούς ασφάλειας. Ο Κέρι μάλιστα δε δίστασε να δώσει στην ουκρανική αντιπολίτευση και μερικές συμβουλές. «Αν η κυβέρνηση παρουσιάσει ένα πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων που θα προσφέρει «ουσιαστική συμμετοχή» τότε η αντιπολίτευση θα πρέπει να αδράξει την ευκαιρία διότι η βία δεν είναι προς το συμφέρον κανενός» είπε κατά τη διάρκεια κοινής συνέντευξης τύπου με τον υπουργό Εξωτερικών της Γερμανίας, Φρανκ-Βάλτερ Στάινμαγερ.

Είναι προφανές πως η κοινωνική οργή ενάντια στην διαφθορά και τις τεράστιες οικονομικές ανισότητες στη χώρα όπου η επέλαση του νεοφιλελευθερισμού ιδιωτικοποίησε το μεγαλύτερο μέρος των εθνικών πόρων και οδήγησε στην απώλεια του μισού εθνικού εισοδήματος μέσα σε πέντε μόλις χρόνια, έπαιξε ρόλο στην μαζικότητα των διαδηλώσεων. Όμως ο υπαρκτός ουκρανικός εθνικισμός που παρεμβαίνει και εντείνει  τη διελκυστίνδα μεταξύ των ανατολικών και δυτικών περιοχών δεν μπορεί να επιφέρει θετικά αποτελέσματα. Ιδιαίτερα όταν το αποτέλεσμα αυτής της επιρροής γίνεται χρήσιμο εργαλείο στα χέρια των συμφερόντων, οικονομικών και πολιτικών, Ρωσίας και Ευρωπαϊκής Ένωσης που εμφανώς προσπαθούν να επεκτείνουν τις ζώνες οικονομικής επιρροής τους.

Κι ενώ η Μoody’s υποβάθμισε Παρασκευή την πιστοληπτική ικανότητα της Ουκρανίας σε Caa2 διαβλέποντας κλιμάκωση των κοινωνικοπολιτικών ταραχών, είναι πλέον η σειρά και των «ολιγαρχών» να πάρουν θέση στο πολιτικό παιχνίδι. Ο Ρινάτ Αχμέτοβ  μάλιστα δεν δίστασε να προβεί και σε πολιτική δήλωση. «Μόνο μέσα από ειρηνικές δράσεις μπορεί να επιλυθεί η τρέχουσα πολιτική κρίση» δήλωσε ο Αχμέτοβ κλείνοντας το μάτι σε κυβέρνηση κι αντιπολίτευση πριν μερικές μέρες και συμπλήρωσε μάλιστα πως «με το υπάρχον σενάριο (τη χρήση βίας και όπλων) δεν θα υπάρξουν νικητές στην Ουκρανία, μόνο θύματα και ηττημένοι».

 Στο όνομα λοιπόν αυτού του «κοινωνικού και πολιτικού συμβιβασμού», ο Γιανουκόβιτς ξεδίπλωσε την πολιτική του την τελευταία εβδομάδα. Η κυβέρνηση της Ουκρανίας υπέβαλε την παραίτησή της με τον πρωθυπουργό Μικόλα Αζάροφ στην επιστολή της παραίτησής του που αναρτήθηκε στο Διαδίκτυο να αναφέρει πως οδηγήθηκε στην απόφαση αυτή προκειμένου «να δημιουργηθούν οι συνθήκες για έναν πολιτικό συμβιβασμό και για την ειρηνική διευθέτηση της κρίσης». Το ουκρανικό Κοινοβούλιο με τη σειρά του σε έκτακτη συνεδρίασή αποφάσισε σχεδόν ομόφωνα να άρει την ισχύ των δρακόντειων νόμων κατά των διαδηλώσεων. Υπέρ της ανάκλησης των νόμων, οι οποίοι επικρίθηκαν ιδιαίτερα από τη Δύση ως πλήγμα ενάντια στις πολιτικές ελευθερίες, ψήφισαν 361 βουλευτές, έναντι μόλις δύο που ψήφισαν κατά. Το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας έγινε δεκτό με χειροκροτήματα. Παράλληλα ο Γιανουκόβιτς υπέγραψε το νόμο για αμνηστία στους συλληφθέντες, εάν οι διαδηλωτές απομακρυνθούν από τα περισσότερα κτίρια που βρίσκονται υπό κατάληψη. Ο νόμος εγκρίθηκε από την ουκρανική βουλή με πλειοψηφία 232 ψήφων και με βουλευτές της αντιπολίτευσης να φωνάζουν «ντροπή!» κατά τη διάρκεια της ψηφοφορίας. Πλέον ο πρόεδρος της χώρας επιτίθεται εκ νέου στην αντιπολίτευση και παράλληλα δηλώνει αποχή από τα καθήκοντά του λόγω ασθένειας ενώ οι δημοσκοπήσεις επιβεβαιώνουν τον διχασμό του ουκρανικού πληθυσμού.

Κατερίνα Σταυρούλα

***

Δημοσιεύτηκε στο ΠΡΙΝ, Κυριακή 2 Φεβρουαρίου 2014

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: