Ουκρανία: Τα αντιδραστικά λάβαρα της εξέγερσης

pb-131208-lenin-kiev-nj-10.photoblog900

Διαδηλωτές που στηρίζουν το ακροδεξιό κόμμα Σβόμποντα καταστρέφουν το άγαλμα του Β.Ι. Λένιν σε κεντρική πλατεία του Κιέβου.

Με κεντρικό αίτημά την παραίτηση του προέδρου Βικτόρ Γιανουκόβιτς, περισσότερους από δύο μήνες μετρά πια η πολιτική κρίση στην Ουκρανία χωρίς να έχουν κοπάσει οι διαμαρτυρίες που ξέσπασαν με αφορμή την απόφαση του προέδρου να μην προχωρήσει σε οικονομική συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Ένωση και να αποδεχτεί αντίστοιχη πρόταση της Ρωσίας. Έκτοτε διαδηλωτές παραμένουν στην Πλατεία Ανεξαρτησίας του Κιέβου δίνοντας εντυπωσιακή διάρκεια στο κίνημα που οι ίδιοι έχουν ονομάσει Γιούρομαϊντάν. Οι διαμαρτυρίες που ξεκίνησαν σαν μια μικρή διαδήλωση φοιτητών και νεολαίας, γιγαντώθηκαν μετά την παρέμβαση της ουκρανικής αστυνομίας, την αδιαλλαξία της κυβέρνησης, την άγρια καταστολή  αλλά και τον εναγκαλισμό του με την ουκρανική αντιπολίτευση που δεν άργησε  να εμπλακεί  σε αυτές. Είναι αυτή η αποφασιστικότητα και η οργάνωση των διαδηλωτών που έχουν προκαλέσει έκπληξη, καθώς οι συμμετέχοντες βρίσκονται στην Πλατεία Ανεξαρτησίας με θερμοκρασίες πολύ κάτω του μηδενός ενώ ακόμη και τα Χριστούγεννα και η Πρωτοχρονιά δεν κατάφεραν να μειώσουν τον αριθμό τους. Την ίδια στιγμή η επέμβαση της αστυνομίας έχει ήδη ως αποτέλεσμα 7 νεκρούς με διαδηλωτές και αντιπολίτευση καταγγέλλουν την κυβέρνηση για απαγωγές και βασανιστήρια ακτιβιστών.

Το Κόμμα «Πατρίδα» της Γιούλια Τιμοσένκο ήταν από τα πρώτα που δήλωσε ξεκάθαρα την υποστήριξή του στις διαμαρτυρίες, αφού η αποφυλάκισή της ήταν ένας από τους όρους της συμφωνίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Το κόμμα ηγείται πλέον ο Αρσένι Γιάτσενγιουκ, πρώην υπουργός εξωτερικών, ο οποίος υποστηρίζει σθεναρά τις προτεινόμενες μεταρρυθμίσεις και το πρόγραμμα λιτότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Συγγενή με το κόμμα «Πατρίδα» είναι  το κόμμα Ουντάρ του πρώην πρωταθλητή μπόξερ Βιτάλι Κλίτσκο, ο οποίος κατάφερε να αποτελεί μια από τις ηγετικές φιγούρες των ουκρανικών πλατειών . Ο Κλίτσκο είναι επίσης κοντά με τον Όλεχ Τιαχνίμποκ, αρχηγό του νεοφασιστικού και αντισημιτικού κινήματος Σβόμπoντα («Ελευθερία»), το οποίο έχει βουλευτές στο κοινοβούλιο και είναι ομοίως αντιδραστικό με το βρετανικό BNP (Εθνικό Μέτωπο), το Τζόμπικ στην Ουγγαρία και το Εθνικό Μέτωπο στην Γαλλία.

Το Σβόμποντα και η άκρα Δεξιά φαίνεται πως είναι μέχρι τώρα οι μεγαλύτεροι νικητές των κινητοποιήσεων, με θεαματική επανεμφάνιση του εθνικισμού στην Ουκρανία  που δεν θα μπορούσε παρά να ακολουθεί το μοτίβο και άλλων χωρών της Ευρώπης. Το Σβόμποντα, που ξεκίνησε με το νεοναζιστικής καταγωγής όνομα «Εθνικοσοσιαλιστικό Κόμμα της Ουκρανίας» και του οποίου ο ηγέτης Όλεχ Τιαχνίμποκ δήλωνε το 2004 πως η Ουκρανία κυβερνάται από τη «ρωσο-εβραϊκή μαφία», μπήκε στο ουκρανικό κοινοβούλιο το 2012 με ποσοστό 10,44%, τερματίζοντας δεύτερο στο ρωσόφωνο και κοσμοπολίτικο Κίεβο, πατώντας πάνω στην άνοδο του ουκρανικού εθνικισμού και με πολιτικές κορώνες για την απαγόρευση των εκτρώσεων και του κομμουνισμού. Πριν απ’ αυτό είχε καταφέρει να κυριαρχεί στα τοπικά κοινοβούλια τριών επαρχιών του δυτικού τμήματος της χώρας, όπου πλειοψηφεί ο ουκρανόφωνος πληθυσμός.

Ήταν άλλωστε αυτό το κόμμα που είναι υπεύθυνο για την πιο διάσημη εικόνα των κινητοποιήσεων: στις 8 Δεκεμβρίου διαδηλωτές με γαλάζιες σημαίες του κόμματος έριξαν το άγαλμα του Βλαντίμιρ Ι. Λένιν που βρίσκεται 67 χρόνια στο κέντρο της πόλης φωνάζοντας «Κρεμάστε το κομμούνι». Την ίδια στιγμή ο Ιχόρ Μιροσνιτσένκο, βουλευτής του κόμματος, ο οποίος κατηγορείται για την καταστροφή αγάλματος του Λένιν και σε άλλη περίπτωση, δήλωνε σε δημοσιογράφους πως το κόμμα του αναλαμβάνει την ευθύνη της πράξης.  Το Σβόμποντα έχει καταλάβει και το δημαρχείο του Κιέβου το οποίο χρησιμοποιεί σαν βάση για τις  δράσεις του. Ο Τιαχνίμποκ καλεί σε «επανάσταση» και οι υποστηρικτές του δεσπόζουν τώρα στις συγκρούσεις με την αστυνομία και στις καταλήψεις, ακόμα κι εκδιώκοντας άλλες ομάδες, περισσότερο φιλοευρωπαϊκές και μετριοπαθείς, που δεν τους είναι αρεστές.

Επιπλέον φαίνεται πως λόγω αυτής της επιρροής, συνθήματα που έχουν τις ρίζες τους στον ουκρανικό εθνικισμό της δεκαετίας του 1930 έχουν μετατραπεί σε κεντρικά και δημοφιλή στο Γιουρομαϊντάν. Σχεδόν όλοι οι ομιλητές της πλατείας , συμπεριλαμβανόμενου και του Βιτάλι Κλίτσκο που έχει ζήσει κυρίως στη Γερμανία και επιπλέον έχει και άδεια διαμονής στις ΗΠΑ, ξεκινούν και κλείνουν τις παρεμβάσεις τους φωνάζοντας «Δόξα στην Ουκρανία!» με το πλήθος να απαντάει «Στους ήρωες δόξα!». Επιπλέον εθνικιστικά συνθήματα που ακούγονται συχνά είναι το «Ζήτω το έθνος! Θάνατος στους εχθρούς!» και «Η Ουκρανία πάνω απ’ όλα!».

Την ίδια στιγμή και σε παραβίαση κάθε διπλωματικού πρωτοκόλλου, πρέσβεις χωρών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης όπως η Λιθουανία, η Πολωνία και η Ολλανδία, έχουν συμμετάσχει στις διαδηλώσεις. Μάλιστα ο πρώην πρόεδρος της Πολωνίας, Λεζέκ Κασνιέβσκι που συμμετείχε σε διαδήλωση στο Κίεβο, δήλωσε πως στην Ουκρανία «υπάρχει μεγάλη υποστήριξη της ιδέας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κάτι το οποίο δεν μπορούμε πια να δούμε αλλού στην Ευρώπη». Την άμεση υποστήριξή του στους διαδηλωτές προσέφερε και ο πρέσβης της Μεγάλης Βρετανίας καταγγέλλοντας την κυβέρνηση για χρήση «απειλητικής βίας». Ταυτόχρονα θέση υπέρ των ουκρανών διαδηλωτών δεν άργησαν να πάρουν και κυβερνήσεις της ΕΕ, με υπουργούς της Γερμανίας, της Γαλλίας και τη Μεγάλης Βρετανίας αλλά και την Κομισιόν να καλούν τον Βίκτορ  Γιανουκόβιτς να επιδείξει μετριοπάθεια. Την ίδια στάση κρατούν και οι ΗΠΑ, με τον Τζων Κέρυ να συναντά ηγέτες της αντιπολίτευσης και να προτρέπει τον Γιανουκόβιτς να προχωρήσει σε συμβιβασμούς.

Με επίκεντρο την Ουκρανία η Ρωσία, η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι ΗΠΑ προσπαθούν εμφανώς να ενισχύσουν τις ζώνες πολιτικής και οικονομικής επιρροής τους με όλα τα μέσα. Δεν είναι τυχαίο πως τις τελευταίες μέρες ένα βίντεο έχει φέρει αντιμέτωπους ΗΠΑ και ΕΕ αναγκάζοντας ακόμα και την Άνγκελα Μέρκελ να μπει στο παιχνίδι. Στο βίντεο η αξιωματούχος του υπουργείου εξωτερικών των ΗΠΑ Βικτόρια Νούλαντ δηλώνει την δυσαρέσκεια των ΗΠΑ για την διστακτική πολιτική της ΕΕ στο θέμα των κινητοποιήσεων στην Ουκρανία και μιλώντας στον πρέσβη των ΗΠΑ στο Κίεβο, Τζέφρυ Πιάτ, καταλήγει βρίζοντας την ΕΕ. Η διαρροή έχει ξεκινήσει διπλωματικό πόλεμο μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας, με αμερικανούς αξιωματούχους να δείχνουν ως πηγή της το Κρεμλίνο.

Κατερίνα Σταυρούλα

***

Δημοσιεύτηκε στο ΠΡΙΝ, Κυριακή 9 Φεβρουαρίου 2013

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: